اوتیسم با عملکرد بالا یک اصطلاح رسمی پزشکی یا تشخیصی نیست و معمولاً برای توصیف برخی از افراد دارای اختلال طیف اوتیسم به کار می‌رود که در برخی زمینه‌ها، مانند گفتار، توانایی‌های شناختی و انجام مهارت‌های روزمره، عملکرد نسبتاً خوبی دارند. این افراد ممکن است بتوانند در محیط‌های آموزشی یا شغلی فعالیت کنند و بسیاری از کارهای شخصی خود را به‌طور مستقل انجام دهند، اما همچنان در زمینه‌هایی مانند ارتباط و تعامل اجتماعی، انعطاف‌پذیری رفتاری یا پردازش حسی با چالش‌هایی مواجه باشند.
اختلال طیف اوتیسم چیست؟
در گذشته، انواع مختلفی از اختلالات مرتبط با اوتیسم، از جمله اوتیسم و سندرم آسپرگر، به‌عنوان تشخیص‌های جداگانه در نظر گرفته می‌شدند. با انتشار DSM-5 در سال ۲۰۱۳، انجمن روان‌پزشکی آمریکا این تشخیص‌های جداگانه را در قالب یک تشخیص واحد با عنوان اختلال طیف اوتیسم قرار داد. به همین دلیل، سندرم آسپرگر دیگر به‌عنوان یک تشخیص مستقل در نظام تشخیصی جدید مطرح نیست، هرچند این اصطلاح هنوز در میان برخی افراد و در منابع قدیمی‌تر استفاده می‌شود.
اصطلاح «طیف» نشان می‌دهد که افراد دارای اوتیسم می‌توانند از نظر ویژگی‌ها، توانایی‌ها و میزان نیاز به حمایت تفاوت زیادی با یکدیگر داشته باشند. بنابراین، اوتیسم را نمی‌توان صرفاً بر اساس شدت ظاهری علائم یا توانایی فرد در انجام فعالیت‌های روزمره توصیف کرد.
علائم اوتیسم با عملکرد بالا
افراد دارای اوتیسم با عملکرد بالا ممکن است در کنار توانایی مناسب در گفتار و انجام فعالیت‌های روزمره، در برخی زمینه‌های ارتباطی، اجتماعی و رفتاری با چالش‌هایی مواجه باشند. مهم‌ترین ویژگیهای احتمالی عبارت‌اند از:
۱. دشواری در درک نشانه‌های اجتماعی: ممکن است فرد در تشخیص حالات چهره، زبان بدن، لحن صدا یا منظور غیرمستقیم دیگران مشکل داشته باشد.
۲. مشکل در برقراری و حفظ روابط: ایجاد دوستی، شروع گفت‌وگو و حفظ یک رابطه اجتماعی ممکن است برای فرد دشوار باشد.
۳. دشواری در گفت‌وگوی متقابل: ممکن است فرد درباره موضوع مورد علاقه خود به‌طور مفصل صحبت کند، اما در دنبال کردن یک گفت‌وگوی دوطرفه یا توجه به علاقه طرف مقابل مشکل داشته باشد.
۴. نیاز به نظم و روال مشخص: تغییر ناگهانی برنامه‌های روزمره یا قرار گرفتن در موقعیت‌های پیش‌بینی‌نشده ممکن است باعث ناراحتی فرد شود.
۵. علایق محدود و شدید: ممکن است فرد علاقه بسیار زیادی به موضوعات خاصی داشته باشد و زمان زیادی را به آنها اختصاص دهد.
۶. رفتارها یا الگوهای تکراری: برخی افراد ممکن است رفتارها، حرکات یا الگوهای تکراری خاصی داشته باشند.
۷. تفاوت در پردازش حسی: حساسیت یا کم‌حسی نسبت به صدا، نور، لمس، بو، مزه یا سایر محرک‌های حسی (مشکلات حسی کودکان اوتیسم) ممکن است در برخی افراد دیده شود.
۸. تفاوت در عملکرد تحصیلی و شغلی: عملکرد افراد بسیار متفاوت است؛ برخی در مدرسه یا محیط کار عملکرد خوبی دارند، در حالی که برخی دیگر ممکن است در زمینه‌هایی مانند تمرکز، سازمان‌دهی، ارتباط اجتماعی یا سازگاری با تغییرات به حمایت بیشتری نیاز داشته باشند.
میزان و شدت این ویژگی‌ها در افراد مختلف متفاوت است و وجود یک یا چند مورد از آنها به‌تنهایی به معنای ابتلا به اختلال طیف اوتیسم نیست.
مشخصات اوتیسم با عملکرد بالا
اوتیسم با عملکرد بالا با ویژگی های بسیار شبیه به سندروم آسپرگر مشخص می شود. مشخصه ای که بیشتر توسط کاردرمانگران شناخته می شود ، تأخیر قابل توجهی در پیشرفت مهارت های گفتاری و زبانی زودرس ، قبل از سه سالگی است. معیارهای تشخیصی سندروم آسپرگر از تأخیر در زبان عمومی صرف نظر می کند. تفاوت های بیشتر در مورد ویژگی های بین افراد مبتلا به اوتیسم با عملکرد بالا و افراد مبتلا به سندروم آسپرگر ، موارد زیر را شامل می شود:
۱. افراد مبتلا به اوتیسم با عملکرد بالا توانایی استدلال کلامی پایین تری دارند.
۲. مهارت های دیداری یا فضایی بهتر (ضریب هوشی با عملکرد بالاتر) نسبت به افراد مبتلا به سندروم آسپرگر.
۳. تحرک کمتری نسبت به افراد مبتلا به سندروم آسپرگر دارند.
۴. افراد مبتلا به اوتیسم با عملکرد بالا نسبت به سندروم آسپرگر در عملکرد مستقل مشکل بیشتری دارند.
۵. کنجکاوی و علاقه به چیزهای مختلف، بر خلاف افراد مبتلا به سندروم آسپرگر دیده می شود.
۶. افراد مبتلا به سندروم آسپرگر بهتر می توانند با دیگری همدلی کنند.
۷. نسبت مرد به زن از ۴ به ۱ برای اوتیسم با عملکرد بالا بسیار کمتر از سندروم آسپرگر است.
افراد مبتلا به اختلالات طیف اوتیسم، از جمله اوتیسم با عملکرد بالا، خطر ابتلا به علائم اضطراب را دارند. در حالی که اضطراب یکی از شایع ترین علائم بهداشت روانی است، کودکان و نوجوانان مبتلا به اوتیسم با عملکرد بالا در معرض خطر ابتلا به علائم قرار دارند.همراه با اوتیسم با عملکرد بالا عوارض دیگری نیز وجود دارد که شامل یک یا چند اختلال علاوه بر اختلال اولیه است. برخی از این موارد شامل اختلال دو قطبی و اختلال وسواس اجباری (OCD) است. به ویژه ارتباط بین HFA و OCD مورد مطالعه قرار گرفته است. هر دو ناهنجاری های مرتبط با سروتونین دارند.
عوارض قابل مشاهده در ارتباط با اوتیسم عملکرد بالا شامل ADHD، سندرم Tourette، و احتمالاً رفتار مجرمانه است. در حالی که ارتباط بین اوتیسم عملکرد بالا و رفتار مجرمانه کاملاً مشخص نیست، مطالعات متعددی نشان داده اند که ویژگیهای مرتبط با اوتیسم عملکرد بالا ممکن است احتمال درگیری در رفتار مجرمانه را افزایش دهد. در حالی که تحقیقات زیادی در این زمینه انجام شده است، مطالعات اخیر همبستگی بین اوتیسم با عملکرد بالا و اقدامات مجرمانه را نشان می دهد ویژگی های اوتیسم عملکرد بالا است که ممکن است منجر به رفتارهای خشونت آمیز شود. چندین مطالعه موردی وجود داشته است که عدم همدلی و ساده لوح بودن اجتماعی را در ارتباط با اوتیسم عملکرد بالا به اقدامات مجرمانه مرتبط می کند.
تشخیص اوتیسم با عملکرد بالا
از آنجا که «اوتیسم با عملکرد بالا» یک تشخیص مستقل محسوب نمی‌شود، تشخیص بر اساس معیارهای اختلال طیف اوتیسم انجام می‌شود. ارزیابی معمولاً با بررسی سابقه رشد، نحوه ارتباط و تعامل اجتماعی، الگوهای رفتاری و علایق، توانایی‌های شناختی و میزان نیاز فرد به حمایت صورت می‌گیرد. تشخیص دقیق باید توسط متخصصان آشنا با اختلال طیف اوتیسم و با توجه به شرایط هر فرد انجام شود.
توانبخشی و حمایت
نیازهای افراد دارای اوتیسم با عملکرد بالا با یکدیگر متفاوت است؛ بنابراین برنامه توانبخشی باید متناسب با نقاط قوت و چالش‌های هر فرد تنظیم شود. بسته به نیاز، کاردرمانی، گفتاردرمانی، آموزش مهارت‌های اجتماعی، مداخلات رفتاری و حمایت‌های آموزشی می‌توانند در بهبود عملکرد روزمره و افزایش استقلال فرد نقش داشته باشند. هدف از این خدمات، تقویت توانایی‌های فرد و کمک به مشارکت بهتر او در فعالیت‌های روزمره، آموزشی و اجتماعی است.
مرکز تخصصی درمان اوتیسم
مرکز تخصصی درمان اوتیسم با دو شعبه در پاسداران و سعادت‌آباد، بیش از ۱۵ سال سابقه در زمینه ارزیابی و توانبخشی افراد دارای اختلال طیف اوتیسم دارد. این مرکز با بهره‌گیری از تیمی مجرب در حوزه‌های مختلف توانبخشی و ارائه خدمات تخصصی متناسب با نیازهای هر فرد، آماده ارائه خدمات به کودکان و خانواده‌های آنهاست.
برای دریافت اطلاعات بیشتر و هماهنگی جهت ارزیابی و شروع خدمات، می‌توانید با شماره‌های تماس درج‌شده در بالای سایت با مرکز ارتباط برقرار کنید.
مقاله های مرتبط با اوتیسم
علائم اختلال اوتیسم در بزرگسالان
انواع رفتارهای تکراری در اوتیسم
چه درمان هایی به اختلال اوتیسم کمک می کند؟
آیا واکسن ها باعث اوتیسم می شوند؟
صرع و اوتیسم: آیا پیوندی وجود دارد؟
اختلال اوتیسم در کودکان و دو زبانه بودن
کودکان مبتلا به اوتیسم و تعامل اجتماعی
کمک به کودکان مبتلا به اوتیسم برای مقابله با اضطراب
چگونه به کودکان مبتلا به اوتیسم آموزش دهیم؟
فعالیت های حسی برای کودکان مبتلا به اوتیسم
تاثیر رژیم حسی برای کودکان با اختلال اوتیسم چیست؟
نکاتی برای والدین دارای فرزندان با اختلال طیف اوتیسم
مواردیکه شما باید در مورد اوتیسم در بزرگسالان بدانید؟
افراد مبتلا به اوتیسم ممکن است در انتخاب های اقتصادی خود منطقی تر عمل کنند.
برخی از باکتری های روده رفتارهای شبه اوتیستیک را در موش کاهش می دهد.
آیا می توان از اختلال اوتیسم جلوگیری کرد؟
آیا داروی سل می تواند به درمان اوتیسم کمک کند؟
آیا عدم وجود یک پروتئین می تواند علت بروز اختلال اوتیسم را توضیح دهد؟
مایع مغزی نخاعی بعنوان نشانگر بالقوه برای اوتیسم یافت شده است.
قرار گرفتن در معرض فلزات سنگین ممکن است خطر ابتلا به اوتیسم را افزایش دهد.
تب در باردارای با ریسک بالای ابتلا به اوتیسم مرتبط است.
آیا مصرف مولتی ویتامین ها در دوران بارداری می تواند کودکان را از ابتلا به اوتیسم محافظت کند؟
خطر ابتلا به اوتیسم با قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی ممنوع در دوران بارداری افزایش می یابد.
