کم شنوایی در کودکان یکی از چالشهایی است که اگر زود تشخیص داده شود و بهموقع درمان و توانبخشی آغاز گردد، میتوان از بسیاری از مشکلات گفتاری، زبانی، تحصیلی و حتی رفتاری آینده جلوگیری کرد. اما والدین اغلب نمیدانند پس از تشخیص کمشنوایی، دقیقاً چه اقداماتی لازم است و چگونه باید با کودک خود رفتار کنند تا بهترین نتیجه حاصل شود.
در این مقاله، بهصورت گامبهگام توضیح میدهیم که با کودک کمشنوا چه باید کرد، چه رفتارهایی به رشد او کمک میکند، چه کارهایی نباید انجام داد و نقش مراکز تخصصی مانند مرکز دکتر حسینی سیانکی در این مسیر چیست.
کم شنوایی در کودکان دقیقاً چیست؟
کمشنوایی به حالتی گفته میشود که کودک نتواند صداها را بهدرستی دریافت و پردازش کند. شدت کمشنوایی متفاوت است و میتواند از ملایم تا عمیق باشد. برخی کودکان فقط تعدادی از فرکانسها را نمیشنوند و برخی دیگر تقریباً هیچ صدایی را دریافت نمیکنند.
اما نکته مهم اینجاست:
حتی کمشنوایی خفیف هم اگر درمان نشود، روی گفتار، زبان و یادگیری تأثیر مستقیم میگذارد.
چرا تشخیص زودهنگام کم شنوایی مهم است؟
تحقیقات نشان میدهد سه سال اول زندگی دوره طلایی رشد زبان است. اگر کودک در این دوران نتواند صداها را بهطور واضح دریافت کند:
- دیر به حرف میافتد.
- کلمات را ناقص یا اشتباه ادا میکند.
- در جملهسازی مشکل دارد.
- دایره واژگانش محدود میشود.
- ممکن است دچار مشکلات تحصیلی در سالهای بعد شود.
اما خبر خوب این است که با مداخله بهموقع، توانبخشی علمی و تجهیزات مناسب، اکثر کودکان میتوانند مسیر رشد طبیعی زبان را تجربه کنند.
با کودک کم شنوا چه کنیم؟ (راهنمای عملی والدین)
۱. انجام ارزیابی دقیق در مراکز معتبر
اولین قدم مراجعه به یک مرکز تخصصی است. ارزیابیها شامل تستهای شنواییسنجی (AA، OAE و…) و آزمایش میزان درک گفتار میباشد.
در مرکز دکتر حسینی سیانکی ارزیابی کامل توسط متخصصین شنوایی و گفتاردرمانی انجام شده و پس از آن، مسیر درمانی مناسب طراحی میشود.
۲. انتخاب وسیله مناسب (سمعک یا کاشت حلزون)
بسته به نوع و شدت کمشنوایی، ممکن است نیاز به:
- سمعک
- کپسول شنوایی
- کاشت حلزون
باشد. تنظیم دقیق سمعک توسط شنواییشناس بسیار مهم است. تنظیم اشتباه، روند گفتار کودک را مختل میکند.
۳. شروع جلسات گفتاردرمانی تخصصی
لازم به ذکر است که گفتاردرمانی در کودکان کم شنوا با گفتاردرمانی معمولی متفاوت است. در این نوع درمان، متخصص باید مهارتهای زیر را آموزش دهد:
- تحریک شنیداری
- تشخیص و تمایز صداها
- درک گفتار
- تولید صحیح آواها
- افزایش دایره واژگان
- جملهسازی و مکالمه
در دکتر حسینی سیانکی و تیم توانبخشی ایشان، گفتاردرمانی برای کودکان کمشنوا با پروتکلهای تخصصی بینالمللی انجام میشود.
۴. استفاده از «اتاق شنیداری» برای تحریک دقیق شنوایی
یکی از خدمات مهم در مراکز تخصصی، اتاق شنیداری است؛ اتاقی که طراحی آکوستیک شده و ابزارهای تخصصی دارد تا کودک بتواند:
- صداها را با وضوح بیشتر و بدون نویز بشنود.
- تفاوت بین آواهای مشابه را یاد بگیرد.
- تمرینهای تقویت سیستم شنوایی انجام دهد.
در مرکز دکتر حسینی سیانکی، اتاق شنیداری مجهز بوده و تمرینهای مخصوص برای کودکان کمشنوا اجرا میشود که نقش کلیدی در پیشرفت زبانی آنها دارد.
رفتارهایی که والدین باید با کودک کمشنوا انجام دهند!
✔ ۱. زیاد با کودک صحبت کنید.
حتی اگر بهنظر برسد متوجه نمیشود، باز هم حرف زدن شما ورودی زبانی ایجاد میکند.
✔ ۲. روبهروی او صحبت کنید.
حرکات لب و چهره به درک گفتار کمک میکند.
✔ ۳. جملات کوتاه و واضح استفاده کنید.
تا کودک ارتباط بین کلمات و مفهوم را بهتر درک کند.
✔ ۴. از حرکات دست، اشاره و تصویر کمک بگیرید.
اینها پلی هستند برای یادگیری گفتار.
✔ ۵. محیط بدون سر و صدا ایجاد کنید.
برای کودکی که سمعک دارد، نویز محیط شدیداً آزاردهنده است.
✔ ۶. تمرینهای شنیداری را روزانه انجام دهید.
تمرینهایی مانند تشخیص صداهای محیط، نامگذاری اشیا و بازیهای شنیداری.
اشتباهاتی که نباید انجام دهید!
❌ ۱. صبر کردن برای اینکه «خودش درست شود»
کمشنوایی بدون مداخله بهبود نمییابد.
❌ ۲. مقایسه با کودکان دیگر
مسیر رشدی کودک کمشنوا متفاوت است.
❌ ۳. جداسازی کودک از جمع
برعکس، حضور در جمع باعث افزایش مهارتهای زبانی میشود.
❌ ۴. استفاده نکردن از سمعک
حتی چند ساعت استفاده نکردن، روند درمان را کند میکند.
نقش مرکز دکتر حسینی سیانکی در درمان کودکان کمشنوا
لازم به ذکر است که مرکز تخصصی گفتاردرمانی کودکان کم شنوا تحت نظر دکتر حسینی سیانکی با بهرهگیری از:
- تیم تخصصی شنوایی سنجی
- متخصصان گفتاردرمانی کودک
- اتاق شنیداری مجهز
- ارزیابیهای دقیق و پروتکلهای بینالمللی
یکی از مراکز پیشرو در تشخیص و درمان کمشنوایی کودکان است.
این مرکز علاوه بر تجهیزات کامل، برنامههای تخصصی برای تقویت مهارتهای شنیداری و گفتاری کودکان کمشنوا ارائه میدهد تا مسیر رشد زبانی کودک به بهترین شکل طی شود.
سخن پایانی
کم شنوایی اگر زود تشخیص داده و بهدرستی درمان شود، مانع رشد کودک نخواهد بود.
والدین نقش مهمی در حمایت از کودک دارند؛ اما این مسیر باید با همراهی یک مرکز تخصصی و متخصصان مجرب طی شود.
اگر نیاز به مقاله طولانیتر، نسخه ویرایششده برای سایت، یا ساختاردهی با سرفصلهای بیشتر دارید، با خوشحالی برایتان آماده میکنم.
