آموزش کودکان در طیف اوتیسم بسیار ارزشمند است، اما با چالش هایی همراه است. در واقع برای کسانی که تجربه قبلی زیادی ندارند، می تواند بسیار طاقت فرسا باشد به ویژه در برخورد کودکان خردسال که نمی توانند توضیح دهند که چه احساسی دارند یا چرا ناراحت هستند. بنابراین برای کمک به شما در مدیریت این شرایط بطور مؤثر و همچنین تأمین نیازهای افراد تحت مراقبت شما، ما لیستی از دستورالعمل های ساده را در مورد نحوه آموزش کودکان مبتلا به اوتیسم در سالهای اولیه جمع آوری کرده ایم.
۱. یک روتین ماندگار و ساختاریافته ایجاد کنید.
افراد مبتلا به اوتیسم هستند با تغییر در روتین روزانه خود دچار مشکل هستند و در مقابل آن مقاومت می کنند، بنابراین سعی کنید یک برنامه منظم برای روزهای هفته تعیین کنید و تا حد امکان به آن تکیه کنید. كودكان مبتلا به اختلال اوتیسم واقعاً از اینكه بدانند در آینده چه می گذرد و چقدر ممکن است دوام بیاورد، سود خواهند برد. استفاده از نشانه های بصری و یا یک تایمر برای نشان دادن فعالیتی که روی آن کار می کنید نیز می تواند موثر باشد. هنگامی که شما باید تغییراتی ایجاد کنید، سعی کنید آنها را به صورت تدریجی و مبهم اجرا کنید تا تأثیر آنها کمتر شود.
۲. از دستورالعمل های کلامی روشن و مختصر استفاده کنید.
نکته مهمی که باید در هنگام راهنمایی به خاطر داشته باشید این است که کودکان مبتلا به اوتیسم در پردازش رشته های کلامی طولانی مشکل زیادی دارند. حتی هنگامی که شما این دستورالعمل ها را به ترتیب دنبال می کنید، حفظ همه مراحل در جهت درست یک چالش بزرگ برای آنها است. با ارائه دستورالعمل های کلامی کوتاه و مستقیم امور را آسانتر کنید. برای کسب اطلاعات بیشتر به مقاله “تاخیر گفتاری و زبانی چیست؟” مراجعه فرمایید.
۳. به آنها زمان کافی برای پردازش بدهید.
صبر در آموزش کودکان اوتیستیک امر بسیار مهمی می باشد. بعد از اینکه دستورالعمل ها را آماده کردید، اغلب این کودکان طول می کشد تا مراحل کاری را انجام دهند و به آنچه می خواهید انجام دهند، پاسخ دهند. بنابراین زمان و مکان لازم را برای انجام این کار به آنها بدهید. تکرار دستورالعمل ها را کوتاه نکنید چون این امر باعث کاهش سرعت یادگیری می شود.
۴. در گفتار از مفاهیم بینایی استفاده کنید.
از آنجا که پردازش مفاهیم گفتاری برای کودکان در طیف اوتیسم یک چالش بزرگ است، ضروری است که در توضیحات خود از کمکهای بصری بهره بگیرید. هنگام صحبت کردن از حرکات چهره و اشیاء یا تصاویر استفاده کنید این به کودکان کمک می کند تا شما را بهتر درک کنند، بلکه کلمات را با مفاهیم پیش رو نیز مرتبط می کنند. همین اصل در مورد توانمندی كودك برای برقراری ارتباط مؤثر با دیگران نیز اعمال می شود. اگر ابراز احساسات از طریق زبان دشوار است، به آنها فرصت دهید تا احساس خود را به روشی دیگر نشان دهند. مثلاً با استفاده از دفترچه یادداشت احساسات. سپس می توانید از کارتهای تصاویر عاطفی استفاده کنید تا به آنها کمک کند به تدریج احساسات را با کلمات منطبق کنند.
۵. از طریق تمرینات گفتاری ارتباط را توسعه دهید.
سال های اولیه زمان کلیدی برای توسعه مهارت های ارتباطی اصلی است، بنابراین مهم است که در صورت نیاز به آنها کمک و پشتیبانی بیشتری را به کودکان ارائه دهید. زمانی را برای فعالیت های گفتاری با تمرکز بر آواها و تمییز صداهای صامت قرار دهید که واقعاً سودمند خواهد بود. برای کمک به گسترش واژگان فرزندتان از تصاویر و کارت های گفتاری نیز استفاده کنید اما توجه داشته باشید که بسیاری از کودکان مبتلا به اوتیسم “تک کانال” هستند (آنها فقط می توانند یک ورودی حسی را همزمان داشته باشند)، بنابراین مطمئن باشید این کار را در یک محیط آرام انجام دهید و به آنها بیش از حد لود حسی (اضافه بار حسی) وارد نکنید.
۶. از علایق و استعدادهای کودک استفاده کنید.
از طرف دیگر، یکی از نقاط قوت کودکان مبتلا به اوتیسم این است که آنها اغلب می توانند در مدت زمان طولانی روی یک مورد خاص یا موضوع متمرکز شوند و در آن موضوع دانش خود را گسترش دهند (به عنوان مثال نقشه ها، منظومه شمسی، قطارها ). از این توانایی استفاده کنید تا موضوع مورد علاقه فرزندتان را در فعالیت های دیگر قرار دهید، به عنوان مثال شمارش سیارات، الفبای قطار یا یک پروژه هنری که شامل رنگ آمیزی یا تزئین نقشه است و همچنین علایق آنها و تشویق استعدادهای آنها به همان اندازه مهم است. کودکانی که مبتلا به اوتیسم هستند، اغلب در طراحی و کار با کامپیوتر عالی هستند، بنابراین مطمئن شوید که به آنها فرصتی می دهید تا نقاط قوت فردی خود را کشف کنند، که در آینده می تواند برای آنها بسیار مهم باشد. بیشتر روی موارد مثبت تمرکز کنید تا منفی ها!
۷. از نور و صداهای مصنوعی خودداری کنید.
محرک بزرگ برای بسیاری از کودکان مبتلا به اوتیسم، محرک های حسی غیر طبیعی است، مانند چراغ های فلورسنت، صفحه های نوری درخشان، وسایلی با صدای وزوز و مبلمانی که صدای جیر جیر می دهد. از آن دسته از منابع موجود در محیط خود آگاه باشید و سعی کنید حضوریا تأثیر آنها را به حداقل برسانید. به عنوان مثال استفاده از چراغ ها بسیار ملایم تر از لامپ های سقفی است و قرار دادن فرش در پایه صندلی می تواند هنگام حرکت صندلی از ایجاد صدا جلوگیری کند. سعی کنید کودک مبتلا به اوتیسم را از محرکهای احتمالی دور کنید و در صورت امکان در کنار پنجره قرار دهید.
۸. یک محیط حمایتی ایجاد کنید.
در آخر فراموش نکنید که یکی از مهمترین عوامل ایجاد محیطی است که در آن هر کودک احساس با ارزش بودن، می کند. بدون جدا کردن فرزندتان و یا اینکه مشکل خاصی را ایجاد کنید، کودکان را تشویق کنید تا تفاوت و ارزش کمک به دیگران را جشن بگیرند. هنگام انجام فعالیت ها از هرگونه تفکیک جداً اجتناب کنید. تعامل اجتماعی در کودکان مبتلا به اوتیسم برای رشد و پیشرفت آنها و همچنین اعتماد به نفس آنها بسیار مهم است. از آنجا که هر کودک متفاوت است، یادگیری نحوه آموزش کودکان مبتلا به اوتیسم یک روند مداوم است. وقتی کارها دشوار است، فقط به یاد داشته باشید که تلاش های شما چه تأثیرات مثبتی بر رشد کودک می تواند داشته باشد.
نتیجهگیری
آموزش کودکان در طیف اوتیسم نیازمند صبر، آگاهی، برنامهریزی و توجه به تفاوتهای فردی هر کودک است. ایجاد روتینهای منظم، استفاده از دستورالعملهای ساده، بهرهگیری از ابزارهای بصری، توجه به علایق کودک و فراهم کردن یک محیط حمایتی و کمتحریک میتواند نقش مؤثری در بهبود یادگیری، ارتباط و رشد اجتماعی این کودکان داشته باشد. با تشخیص زودهنگام و بهرهمندی از مداخلات تخصصی و مستمر، میتوان مسیر رشد و استقلال کودکان مبتلا به اوتیسم را هموارتر کرد و کیفیت زندگی آنها و خانوادههایشان را بهطور قابل توجهی ارتقا داد.
مرکز تخصصی درمان اوتیسم با دو شعبه در پاسداران و سعادتآباد و بیش از ۱۷ سال سابقه، با بهرهگیری از کادری مجرب و مداخلات مؤثر، آماده ارائه خدمات تخصصی به کودکان مبتلا به اوتیسم میباشد. جهت هماهنگی با شمارههای درجشده در سایت تماس حاصل فرمایید.
